Kolagen to białko występujące w ludzkim organizmie, które stanowi aż 90% tkanki łącznej. Występuje między innymi w stawach, chrząstkach, ścięgnach oraz ciele szklistym, dlatego ma istotny wpływ na ich kondycję. Ponadto kolagen to także ok. 80% skóry – nie bez powodu nazywa się go białkiem młodości, ponieważ odpowiada za gęstość, jędrność i gładkość cery. Jako że białko kolagenowe łączy ze sobą komórki, stanowi budulec także większości narządów. Kolagen składa się z 20 aminokwasów – główne to glicyna, prolina i hydroksyprolina, które tworzą łańcuchy polipeptydowe skręcone razem w potrójną helisę (tzw. włókna kolagenowe). Jedna cząsteczka kolagenu stanowi łańcuch składający się z aż 1000 wspomnianych aminokwasów.

Kolagen – dieta czy suplementy?

Źródła pokarmowe kolagenu nie należą do najbardziej apetycznych. Kolagen występuje w chrząstkach, skórach i szpiku kostnym zwierząt, które nie są przez nas chętnie spożywane. Ponadto na ogół zawierają także nasycone kwasy tłuszczowe, a ich nadmiar w jadłospisie nie jest korzystny dla zdrowia. Z tego względu osoby, które pragną dostarczyć swojemu organizmowi więcej kolagenu, mogą rozważyć stosowanie suplementów diety z tym składnikiem. Na rynku znajdują się różnego rodzaju preparaty spożywcze z kolagenem rybim, krowim albo drobiowym, także w różnych formach. Szczególnie ceniony jest jednak kolagen hydrolizowany.

Hydrolizat kolagenu – co to takiego?

Naturalny kolagen składa się z długich łańcuchów aminokwasów, które są skręcone, a ich cząsteczki mają średnicę ok. 50-300 kilodaltonów (kDa), przez co są trudne do trawienia i przechodzenia przez ścianę jelita. Można zatem jeść galaretki z żelatyną lub pić buliony gotowane na kościach, jednak nie dostarczą one takiej samej ilości kolagenu do organizmu co wysokiej jakości suplementy diety. Podczas badań białko zaczęto poddawać różnym procesom obróbki. Wśród nich zastosowano także hydrolizę, która okazała się strzałem w dziesiątkę. To reakcja chemiczna z użyciem enzymów oraz wody, dzięki której można rozłożyć włókna kolagenowe na mniejsze peptydy kolagenowe o średnicy zaledwie 1-10 kDa. Są one więc nawet o 30 razy mniejsze od cząsteczek białek kolagenowych w pokarmie, a przez to o wiele lepiej przyswajalne.

Można powiedzieć, że hydrolizat kolagenu charakteryzuje:

• wyższa biodostępność – peptydy kolagenowe są lepiej wchłaniane w układzie trawiennym, dzięki czemu trafiają do krwioobiegu,
• łatwe rozpuszczanie ­– biały, bezwonny proszek można dodawać do napojów oraz posiłków,
• niska antygenowość ­– hydrolizat kolagenu jest dobrze tolerowany i nie powoduje reakcji alergicznych,
• szerokie zastosowanie – wykorzystuje się go w przemyśle zarówno farmaceutycznym, jak i kosmetycznym oraz spożywczym.

Hydrolizat kolagenu a żelatyna ­– różnice

Kolagen w formie hydrolizatu może przywodzić na myśl żelatynę, jednak nie jest to po prostu inna nazwa na ten sam produkt. Żelatyna powstaje na skutek obróbki kwasami lub zasadami, które prowadzą do denaturacji kolagenu i tworzenia struktury żelatynowej. Względem hydrolizatu kolagenu żelatyna ma znacznie większe cząsteczki. Jest zatem gęstsza i tworzy charakterystyczną zawiesinę, która z czasem twardnieje. Podczas gdy kolagen naturalny ma włókna o wielkości 300 kDa, żelatyna charakteryzuje się cząsteczkami o wielkości 100 kDa. Dla porównania kolagen hydrolizowany może mieć masę rzędu 1-5 kDa, a granica przepuszczalności cząsteczek kolagenu przez ściany jelita cienkiego wynosi 2,5-5 kDa.

Dlaczego warto suplementować hydrolizat kolagenu?

Po suplementy diety z hydrolizowanym kolagenem sięgają różne osoby z wielu przyczyn. Części zależy na zadbaniu o swoją urodę, a inne borykają się z dolegliwościami bólowymi w obrębie stawów i pragną zaznać upragnioną ulgę. Jedno jest pewne, kolagen ma naprawdę szeroki zakres właściwości, w tym:

• wspiera regenerację tkanki łącznej,
• przynosi ulgę w bólu artretycznym,
• przeciwdziała degradacji chrząstki stawowej,
• ma pozytywny wpływ na produkcję mazi stawowej,
• wzmacnia ścięgna i więzadła,
• poprawia gęstość skóry i przeciwdziała zmarszczkom,
• przyczynia się do prawidłowego nawilżenia skóry,
• pozytywnie wpływa na kondycję mięśni,
• przeciwdziała nadmiernemu wypadaniu włosów,
• przyspiesza gojenie się ran i zrastanie złamań,
• poprawia kondycję rogówki oka,
• wpływa na zdrowie dziąseł.

Hydrolizat kolagenu – spodziewane efekty?

Podczas suplementacji kolagenem, pierwszych efektów należy się spodziewać przynajmniej po 3 miesiącach od zaczęcia suplementacji. Jest to czas po, którym widać pierwsze efekty suplementacji kolagenem. Tyle czas potrzeba na to aby kolagen mógł zostać wchłonięty i rozpocząć proces regeneracji organizmu.

Efekty suplementacji kolagenem mogą być widoczne wiele wcześniej, jednak jakich efektów możemy się spodziewać?

Suplementacja kolagenem może pomóc uzupełnić niedobór kolagenu i przyspieszyć procesy regeneracyjne. Czego możesz się spodziewać po regularnej suplementacji kolagenem:

Dla skóry:

• Poprawa nawilżenia skóry
• Zwiększenie elastyczności skóry
• Zwiększenie jędrności skóry
• Zmniejszenie widoczności zmarszczek

Dla stawów:

• Zmniejszenie bólu stawów
• Zmniejszenie stanu zapalnego stawów
• Poprawa ruchomości stawów

Dla włosów:

• Zwiększenie grubości włosów
• Zwiększenie objętości włosów
• Poprawa kondycji włosów

Dla paznokci:

• Zmniejszenie łamliwości paznokci
• Poprawa wzrostu paznokci

Poziom kolagenu w organizmie

Warto wiedzieć, że ludzki organizm ma naturalną zdolność do syntezy kolagenu. Niestety, maleje ona wraz z wiekiem, dlatego też warto zadbać o źródła kolagenu w codziennej diecie. Według badań organizm produkuje mniej kolagenu już od wieku 18-29 lat, a gęstość tego białka w skórze spada średnio o 2% rocznie. W okolicach 70. roku życia synteza kolagenu zanika niemal całkowicie. W rezultacie 80-latkowie mają w ciele aż o 75% mniej kolagenu względem osób przed 18. rokiem życia. Należy dodać, że na spowolnioną produkcję kolagenu w organizmie ma wpływ nie tylko wiek. Naturalnej syntezie kolagenu nie sprzyjają również: choroby, wysoko przetworzona i niezbilansowana dieta, spożywanie alkoholu, palenie papierosów oraz stres oksydacyjny.

Jaki hydrolizat kolagenu wybrać?

Wiesz już, że warto sięgać po suplementy diety z kolagenem hydrolizowanym, jednak jakie dokładnie preparaty powinny zwracać Twoją uwagę? Boom na rynku suplementacji kolagenem trwa. Aktualnie wiele firm rywalizuje ze sobą, a klienci nadal nie wiedzą, na jakie informacje zwrócić uwagę. W aptekach i sklepach internetowych znajdziesz różne kapsułki, tabletki oraz proszki z kolagenem. Rozważ te o czystym składzie ze zweryfikowanych źródeł i działaniu potwierdzonym badaniami naukowymi. Pamiętaj przede wszystkim o tym, że im mniejsze cząsteczki kolagenu, tym lepiej. To właśnie wielkość cząsteczek zawartych w suplemencie wyrażana w Daltonach (Da) ma kluczowy wpływ na wchłanianie substancji. Za pożądaną uznaje się zakres 1-2,5 kDa. Niestety, nadal wiele marek nie podaje tej informacji. Lepiej zatem wybrać kolagen w kapsułkach o mniejszych cząsteczkach niż kolagen do picia z większymi cząsteczkami lub brakiem informacji o ich wielkości.

Na co jeszcze zwrócić uwagę?

Istotne jest także to, jaki typ kolagenu wybierasz – najpopularniejsze to kolagen typu I, II i III. Różnią się dokładnym profilem aminokwasów, które mogą pomóc przy innych potrzebach:

• kolagen typu I i III najczęściej wybiera się w celu wzmocnienia skóry, włosów i paznokci,
• kolagen typu II pomaga na stawy.

Jeśli zależy Ci na działaniu przeciwzmarszczkowym i poprawie owalu twarzy, możesz rozważyć hydrolizat kolagenu rybiego, który zawiera więcej kolagenu typu I.

Hydrolizat kolagenu z innymi składnikami

Istnieje wiele składników w suplementach diety, które mają pozytywny wpływ na syntezę kolagenu w organizmie. Mają one również pozytywny wpływ na kondycję skóry, włosów, paznokci oraz stawów. To między innymi:

• witamina C,
• glukozamina,
• siarka organiczna MSM,
• chondroityna,
• kwas hialuronowy,
• mangan,
• wyciąg z żywicy kadzidłowca.